in

Halk edebiyatı nedir?

Osmanlı döneminde, okur yazar oranı düşüktü ve halkın okuma şansı yoktu. Buna karşın yüksek zümre diye adlandırılan insanlar medrese okuyarak Arapça-Farsça öğreniyor ve bilgileniyordu. Halkın böyle 2 farklı bölüme ayrılması edebiyatta da 2 farklı koldan ilerlemesine sebep oldu. Yüksek zümrenin oluşturduğu Divan edebiyatına karşılık halk kendi sözlü edebiyatını oluşturdu. Biz bu edebiyata Halk edebiyatı demekteyiz.

Halk edebiyatı sözlü bir edebiyattır. Bu edebiyat eski gelenekleri yaşatır. Bu edebiyatın oluşmasında saz şairleri denilen ozanların dolaşarak sözlü şekilde sazlarıyla beraber şiir söylemesi etkili olmuştur. Şimdi sizlere bu edebiyatımızın özellikleri hakkında bilgi vermek isterim:

Ozanlar şiirlerini saz eşliğinde doğaçlama olarak söylerdi, bu yüzden kusursuz bir güzellik bulunamaz bu edebiyatta.
Aruz ölçüsü ile yazılanlar olsa da genellikle Hece ölçüsü kullanılmıştır.
Nazım birimi dörtlük olarak kullanılmıştır ancak bazı türlerinde bu sayı üçlü veya beşli söyleyiş olarak değişebilir.
Dili sade ve akıcı bir dildir. Yabancı dillerin etkisi görülmez ve anlamları halka mal olmuş sözler vardır.
Nazım çeşitleri olarak Mani, Koşma, Varsağı ve Destan vb. kullanılmıştır.
Şiirler doğaçlama olarak söylendiği için yarım uyak ve redif kullanılmıştır.
Konu olarak aşk, ölüm, kahramanlık, doğa gibi konuların yanında tasavvuf konusu da işlenmiştir.
Genel özelliklerinden sonra, sizlere yüzyıllara ayırarak önemli kişilerinden bahsetmek isterim bu edebiyatın. 13. Yüzyıldaki temsilcisi Yunus Emre’dir. Bu döneme daha çok yapılan savaşlar konu olmuştur. 14. Yüzyılda önemli bir kitap olan Dede Korkut Hikayeleri oluşturulmuştur. Bu eserin özelliği içinde hala Orta Asya’dan gelen bazı alışkanlıkların olması yani türün geçiş dönemi olmasıdır. 15. Yüzyılda ise bu edebiyatı Hacı Bayram Veli temsil etmiştir. Yazdığı tasavvuf konusundaki şiirleriyle ünlenmiştir. 16. Yüzyılda ise artık Halk edebiyatı din ve aşık edebiyatı olarak bölünmüştür. Bundaki sebep Köroğlu gibi ozanların sazını alarak köy köy gezerek din dışı konularda şiir söylemesi olmuştur.

Avatar

Tarafından Desi Metre

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Boşaltım sistemi nedir?

En absürt 5 dizi